Tweede studie in 2026-2027: € 2.694 collegegeld of een hoger instellingstarief

Wil je na een eerste diploma nog een bachelor of master volgen? Dan hangt het collegegeld af van wat je al hebt gehaald. In studiejaar 2026-2027 is het wettelijk collegegeld € 2.694 voor een voltijdopleiding. Heb je al een bachelor- of masterdiploma van een bekostigde opleiding en kies je dezelfde soort opleiding, dan betaal je meestal instellingscollegegeld. Dat bedrag stelt de hogeschool of universiteit zelf vast.

Het wettelijke tarief: € 2.694 in 2026-2027

De overheid bepaalt jaarlijks de hoogte van het wettelijk collegegeld. Voor 2026-2027 is dat € 2.694 voor voltijd. Volg je een deeltijdopleiding of een duale opleiding, dan ligt het tussen € 1.604 en € 2.694. Een jaar eerder, in 2025-2026, was het € 2.601.

Dit tarief is voor iedereen gelijk, bij elke bekostigde hogeschool of universiteit. Bekostigde instellingen zijn instellingen die door de overheid worden betaald.

Wanneer betaal je het wettelijke tarief bij een tweede opleiding

DUO noemt drie voorwaarden. Je moet aan alle drie voldoen:

1. Je staat ingeschreven voor een bekostigde opleiding in het hoger onderwijs.
2. Je hebt nog geen bachelordiploma van een bekostigde opleiding behaald als je je inschrijft voor een andere bachelor. Of je hebt nog geen masterdiploma van een bekostigde opleiding behaald als je je inschrijft voor een andere master.
3. Je voldoet aan de nationaliteitseis.

Er zijn twee uitzonderingen op de tweede voorwaarde. Je betaalt ook wettelijk collegegeld als je al een diploma van een bekostigde instelling in Nederland hebt, maar voor de eerste keer een opleiding op het gebied van onderwijs of gezondheidszorg volgt. Dat geldt ook als je tijdens je eerste opleiding bent gestart met een tweede en die zonder onderbreking hebt gevolgd.

Wil je een lerarenopleiding doen zonder studiefinanciering? Lees dan ook over de tegemoetkoming voor leraren.

Wanneer je instellingscollegegeld betaalt

Voldoe je niet aan de voorwaarden voor het wettelijke tarief? Dan betaal je instellingscollegegeld. Dat geldt bijvoorbeeld ook als je een opleiding volgt bij een particuliere onderwijsinstelling.

De hogeschool of universiteit bepaalt zelf het bedrag. Het kan per opleiding verschillen. Volgens de Rijksoverheid is het nooit lager dan het wettelijk collegegeld. Alleen bij joint degrees met een buitenlandse instelling mag het lager zijn. DUO schrijft dat het bedrag meestal hoger is dan het wettelijke tarief.

Vraag daarom altijd bij de opleiding zelf wat jouw tarief wordt.

Kleinschalig en intensief onderwijs

Sommige opleidingen hebben het kenmerk kleinschalig en intensief onderwijs. Zij mogen een hoger collegegeld vragen, maximaal 5 keer het wettelijk collegegeld. Kijk dus goed naar de opleidingspagina voordat je rekent met € 2.694.

Minder betalen of geld terugkrijgen

Voor wettelijk collegegeld gelden een paar regels die je kunt benutten:

• Begin je later in het studiejaar, dan betaal je naar rato van het aantal maanden dat je ingeschreven staat.
• Stop je eerder of schrijf je je tijdens het studiejaar uit, dan krijg je 1/12e van het collegegeld terug voor elke maand dat je eerder bent gestopt. Stop je in juli of augustus, dan krijg je die maanden niet terug.
• Volg je twee of meer studies tegelijk, dan kun je vrijstelling aanvragen. Je betaalt dan alleen voor de studie met het hoogste collegegeld.

Je vraagt dit aan met een verzoek bij het bestuur van je hogeschool of universiteit. Bij instellingscollegegeld stelt de instelling zelf de regels vast.

Het collegegeld lenen

Kun je het bedrag niet in één keer betalen? Studenten kunnen bij DUO extra lenen om het collegegeld te betalen. Dat heet het collegegeldkrediet. Na je studie betaal je het geleende bedrag terug en je betaalt er rente over. Andere leenmogelijkheden voor je opleiding vind je bij het levenlanglerenkrediet.

Wat je nu doet

Zoek op of je al een bachelor- of masterdiploma van een bekostigde opleiding hebt. Kijk daarna of je tweede opleiding onder een van de twee uitzonderingen valt: onderwijs of gezondheidszorg voor het eerst, of een tweede opleiding die je tijdens je eerste bent gestart. Mail of bel de studentenadministratie van de opleiding en vraag naar je tarief voor 2026-2027. Vraag ook of de opleiding een hoger tarief rekent vanwege kleinschalig en intensief onderwijs. Reken pas daarna uit wat je kunt betalen en of je een deel wilt lenen.