Bijstand: je mag sinds 2026 tot € 1200 aan giften houden en jongeren mogen meer bijverdienen

Volg je een cursus terwijl je een bijstandsuitkering hebt? Krijg je daarbij af en toe geld van familie of doe je een klein bijbaantje? Sinds 1 januari 2026 gelden nieuwe regels uit de Participatiewet in balans die je daarin meer ruimte geven. Je hoeft kleine giften niet meer te melden en als je jonger bent dan 27 jaar mag je meer bijverdienen. Vanaf 2027 komt daar een bufferbudget bij voor wie in deeltijd werkt naast de uitkering.

Giften tot € 1200 per jaar hoef je niet te melden

Krijg je van je ouders geld voor het lesgeld van je cursus, of betaalt iemand een keer je boodschappen of huur? Sinds 1 januari 2026 mag je in de bijstand tot € 1200 per jaar aan giften krijgen zonder dat dit gevolgen heeft voor je uitkering. Je houdt zelf bij hoeveel je in totaal aan giften ontvangt. Kom je boven de € 1200 uit, dan meld je dat bij je gemeente. De gemeente beslist vervolgens of het bedrag boven de grens op je uitkering wordt gekort.

Dit is een verruiming ten opzichte van de oude regel, waarbij elke gift in principe gemeld moest worden. Voor wie een cursus volgt en af en toe een steuntje in de rug krijgt van familie of vrienden, betekent dit minder administratieve rompslomp en minder risico dat een welgemeend cadeau je uitkering in gevaar brengt.

Jonger dan 27 jaar? Je mag meer bijverdienen

Doe je naast je cursus een bijbaantje en ben je jonger dan 27 jaar? Sinds 1 januari 2026 telt 15% van je maandsalaris niet meer mee voor de berekening van je bijstandsuitkering. Dat betekent dat je van elke verdiende euro een deel mag houden zonder dat je uitkering evenredig daalt. De regel geldt voor jongeren met een bijstandsuitkering in het algemeen; de rijksoverheid noemt geen aparte voorwaarde dat het bijbaantje samen moet hangen met een opleiding.

Voor oudere bijstandsgerechtigden verandert deze specifieke vrijlating niet. Check bij twijfel over jouw situatie altijd bij je eigen gemeente, want gemeenten voeren de Participatiewet uit en kunnen aanvullende afspraken maken.

Vanaf 2027: een bufferbudget bij wisselend inkomen

Werk je in deeltijd naast je bijstandsuitkering, dan kan je inkomen van maand tot maand schommelen. Val je in een bepaalde maand onder het sociaal minimum, dan mogen gemeenten dit vanaf 1 januari 2027 aanvullen met maximaal € 1000 per jaar. Dit bufferbudget telt niet mee als inkomen voor de belastingen en toeslagen, dus het raakt bijvoorbeeld je huurtoeslag of zorgtoeslag niet.

Deze regel is vooral relevant als je een cursus of opleiding combineert met wisselend betaald werk, bijvoorbeeld invalwerk of een oproepcontract. Het bufferbudget moet voorkomen dat een slechte maand meteen tot geldproblemen leidt.

Wat blijft hetzelfde

De regels voor het zelf voorstellen van een cursus, vrijwilligerswerk of mantelzorg als je niet meteen kunt werken, veranderen apart hiervan vanaf 2027. Die kant van de Participatiewet in balans staat beschreven in het artikel over cursus volgen in de bijstand. De giften- en bijverdienregels uit dit artikel gaan over het geld dat je ernaast mag ontvangen of verdienen, niet over het recht om de cursus zelf te volgen.

Wil je weten wie er nog meer meebetaalt aan een cursus, bijvoorbeeld via je gemeente of een fonds? Kijk dan ook bij gratis ontwikkeladvies.

Wat je nu doet

Krijg je een gift voor je lesgeld of andere kosten, houd dan zelf bij hoeveel je in het lopende jaar al aan giften hebt ontvangen. Blijf je onder de € 1200, dan hoef je niets te melden. Ga je een bijbaantje doen naast je cursus en ben je jonger dan 27, vraag je gemeente na hoe de 15%-vrijlating in jouw geval wordt berekend, want gemeenten verwerken dit op hun eigen manier in de uitkeringsberekening. Werk je al in deeltijd en verwacht je vanaf 2027 gebruik te maken van het bufferbudget, informeer dan ruim van tevoren bij je gemeente hoe je dit aanvraagt, want de precieze aanvraagprocedure was ten tijde van dit bericht nog niet overal uitgewerkt.