Zij-instromer in het onderwijs: je school krijgt € 25.000 voor jouw opleiding tot leraar

Heb je een hbo- of wo-diploma en wil je leraar worden vanuit een andere baan? Dan is het traject zij-instroom in het beroep de route. Je staat voor de klas als betaalde leraar en haalt ondertussen je bevoegdheid. Het schoolbestuur kan voor jouw opleiding € 25.000 subsidie aanvragen bij DUO. Voor scholen loopt de aanvraagtermijn voor zij-instromers die in 2025 of 2026 beginnen tot en met 15 oktober 2026.

Dat bedrag gaat naar de school en niet naar jou.

Wat een zij-instromer is

Je bent zij-instromer in het beroep als je vanuit een ander beroep leraar wilt worden. Ook een bevoegd leraar die les wil geven in een ander vak of in een andere onderwijssector valt hieronder. Denk aan de overstap van voortgezet naar primair onderwijs.

Je volgt het zij-instroomtraject bij een lerarenopleiding. Tegelijk doe je in dienst van een schoolbestuur of mbo-instelling ervaring op als betaalde docent of leraar voor de klas. Je combineert dus werk en scholing en leert direct op de werkplek. Dat kan in het primair, voortgezet, speciaal en middelbaar beroepsonderwijs.

Wat je nodig hebt

Voor een bevoegdheid in het primair onderwijs, een eerstegraads bevoegdheid of een tweedegraads bevoegdheid moet je beschikken over:

• een afgeronde hbo- of wo-opleiding;
• voldoende maatschappelijke ervaring en beroepservaring voor het onderwijs;
• een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).

Wil je lesgeven in een beroepsgericht profiel in het voortgezet onderwijs, dan gelden andere eisen. Het gaat om bouwen, wonen en interieur, om produceren, installeren en energie, om mobiliteit en transport en om horeca, bakkerij en recreatie. Dan heb je een diploma van een vakopleiding, middenkaderopleiding of specialistenopleiding nodig. Daarbij moet je een hbo-werk- en denkniveau hebben. Ervaring en een VOG horen er ook bij.

Heb je een ervaringscertificaat? Dan telt dat mee bij het geschiktheidsonderzoek. Alleen is het niet genoeg om zij-instromer te worden en het vervangt geen afgeronde hbo- of wo-opleiding. Meer over dat bewijs staat in Werkervaring maar geen diploma?.

Zo loopt het traject

1. Je zoekt eerst een school of schoolbestuur of een mbo-instelling die jou wil aannemen.
2. Je doet mee aan een geschiktheidsonderzoek. De school kan dit onderzoek aanvragen bij een lerarenopleiding, maar je kunt het ook zelf doen.
3. Uit dat onderzoek blijkt of je geschikt bent om direct voor de klas te staan. Ook blijkt of je binnen 2 jaar een bevoegdheid kunt halen en welke extra scholing en begeleiding je nodig hebt.
4. Ben je geschikt? Dan krijg je een geschiktheidsverklaring van de lerarenopleiding.
5. Je sluit een scholings- en begeleidingsovereenkomst met de school en de lerarenopleiding.
6. De school benoemt je voor maximaal 2 jaar als leraar. In die tijd geef je les, volg je scholing en krijg je begeleiding van school en lerarenopleiding.
7. Binnen 2 jaar leg je een bekwaamheidsonderzoek af. Slaag je, dan krijg je een getuigschrift bekwaamheidsonderzoek.

Dat getuigschrift is geen bachelordiploma. Je bent er wel volledig mee bevoegd voor het primair onderwijs, of eerste- of tweedegraads bevoegd voor het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Blijkt uit het geschiktheidsonderzoek dat het traject nog niet past? Dan kun je met de lerarenopleiding en de school praten over andere wegen. Een deeltijd lerarenopleiding kan een optie zijn, eventueel met vrijstellingen voor bepaalde onderdelen.

Voor het mbo kan het ook via een PDG

In het mbo kun je ook via het Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) docent worden. Je komt in aanmerking met een afgeronde hbo- of wo-opleiding. Een afgeronde mbo-opleiding met minimaal 3 jaar praktijkervaring in het vak waarin je les wilt geven kan ook. Je niveau moet dan vergelijkbaar zijn met hbo of wo en de mbo-instelling beoordeelt dat. Ben je geschikt bevonden? Dan stelt de school je aan in tijdelijke dienst en haal je binnen 2 jaar het PDG-getuigschrift.

Wat de subsidie voor jou betekent

De subsidie zij-instroom bedraagt € 25.000 per zij-instromer. De school kan er onder meer het geschiktheidsonderzoek, de scholing, boeken en leermiddelen, de begeleiding, het studieverlof en het afsluitende bekwaamheidsonderzoek mee betalen. Het schoolbestuur vraagt de subsidie pas aan nadat jij met de scholing bent begonnen.

Er zijn voorwaarden aan jou als persoon. Je mag op het moment van de aanvraag niet ingeschreven staan als student aan een lerarenopleiding en in de 2 jaar daarvoor ook niet. Die voorwaarde geldt niet als je in die periode wel stond ingeschreven maar je diploma hebt behaald. Hetzelfde geldt voor een minor die niet leidt tot een onderwijsbevoegdheid.

Stop je tussentijds of rond je het traject niet met goed gevolg af? Dan moet de school het onbestede deel van de subsidie terugbetalen aan DUO. Bespreek dat voordat je tekent.

Studeer je al aan een lerarenopleiding en heb je geen studiefinanciering meer? Dan kan de tegemoetkoming leraren van DUO iets voor je zijn.

Wat je nu doet

Check eerst of je diploma, je ervaring en een VOG kloppen met de eisen hierboven. Zoek daarna een school of mbo-instelling die zij-instromers aanneemt en vraag of zij de subsidie zij-instroom aanvragen. Vraag ook welke lerarenopleiding bij hen hoort en wanneer het geschiktheidsonderzoek kan.

Begin je nog dit jaar? Vraag dan nu of de school de aanvraag nog voor 16 oktober 2026 kan doen of daarna.