Werkervaring maar geen diploma? Met een ervaringscertificaat maak je het zichtbaar

Heb je jarenlang ervaring in je vak maar geen papier dat het bewijst? Dan kun je die ervaring laten vastleggen in een ervaringscertificaat. Dat gebeurt via een EVC-procedure bij een erkende aanbieder. Volgens het Nationaal Kenniscentrum EVC kost zo'n procedure gemiddeld 1.500 euro en duurt die ongeveer 3 tot 6 maanden. Dit artikel legt uit hoe het werkt, wat je ermee kunt en wie in 2026 kan meebetalen.

Wat EVC is

EVC staat voor Erkennen van Verworven Competenties. Het kenniscentrum omschrijft het als de manier om "al uw kennis en ervaring die u in uw leven hebt opgedaan onafhankelijk vast te leggen en te registreren". Het gaat niet alleen om betaald werk. Ook ervaring uit vrijwilligerswerk en het dagelijks leven kan meetellen.

Het resultaat is een ervaringscertificaat: een rapport waarin een beoordelaar vastlegt wat je kunt, gemeten aan een standaard. Dat kan een beroeps- of branchestandaard zijn of een onderwijsstandaard, zoals een mbo- of hbo-opleiding. Een ervaringscertificaat is geen diploma. Het is wel een onafhankelijk bewijs van wat je kunt, dat je kunt gebruiken bij een werkgever of een opleiding.

Zo verloopt de procedure

Volgens het kenniscentrum bestaat de procedure uit vier stappen:

1. Intake. Je bespreekt met de EVC-aanbieder welke standaard bij jou past en maakt een planning die aansluit bij je werk en privésituatie.
2. Portfolio. Je verzamelt bewijs van wat je kunt en hebt gedaan.
3. Praktijkassessment. Je laat in de praktijk zien wat je beheerst, gemeten aan de gekozen standaard.
4. Ervaringscertificaat. Je krijgt het rapport met de uitkomst.

Het certificaat kan laten zien of je startbekwaam, vakbekwaam of vakvolwassen bent. Het kenniscentrum noemt vrijstelling bij een mbo- of hbo-opleiding als een van de mogelijkheden. Vraag de opleiding wel vooraf hoe zij met een ervaringscertificaat omgaat.

Alleen erkende aanbieders tellen

Het Nationaal Kenniscentrum EVC erkent de EVC-aanbieders. Sinds 1 januari 2018 geldt een registratieplicht: alleen certificaten van een erkende aanbieder kunnen in het EVC-register worden opgenomen. De aanbieder regelt die registratie. Een werkgever of examencommissie kan daarna op ervaringscertificaat.nl controleren of jouw certificaat echt is, met je achternaam, het rapportnummer en je geboortedatum.

Standaarden kunnen veranderen. Zo werd de EVC-standaard voor de vakbekwame hbo jeugd- en gezinsprofessional per 9 januari 2026 ingetrokken. Vraag bij de intake dus na of de standaard die je kiest nog geldig is.

Loopt er iets mis met je aanbieder, dan heeft het kenniscentrum een klachtenloket.

Wat het kost

Het kenniscentrum noemt gemiddeld 1.500 euro, inclusief de uitgifte van het certificaat. Het bedrag hangt af van de tarieven van de aanbieder, de gekozen standaard en je eigen inzet. Voor de registratie van een certificaat geldt sinds 1 april 2025 een tarief van 50 euro. Vraag of dat in de prijs zit.

Een voorbeeld uit de praktijk: Volandis, dat werkt voor de sector Bouw & Infra, rekent voor de eerste twee stappen van zijn EVC-traject 2.855,35 euro inclusief btw. Deelnemers moeten daar 23 jaar of ouder zijn en minimaal 3 tot 5 jaar werkervaring hebben. Gemiddeld duurt het traject 26 weken bij 4 uur per week.

Wie betaalt

Het STAP-budget, dat in de veelgestelde vragen van het kenniscentrum nog wordt genoemd, is gestopt. Wat er sindsdien is, lees je in na het STAP-budget. Kijk daarom naar deze routes:

• Je werkgever. Vraag of je EVC past in je ontwikkelafspraken of een opleidingsbudget.
• Je sectorfonds. In de bouw en infra kun je de kosten bij Volandis betalen met je saldo uit het Tijdspaarfonds Bouw & Infra. Andere sectoren hebben hun eigen fondsen, zie O&O-fondsen.
• Je uitkeringsinstantie. Heb je een uitkering, bespreek dan met je contactpersoon of een EVC bij je route naar werk past.
• Zelf. Houd er rekening mee dat studiekosten en andere scholingsuitgaven volgens de Belastingdienst niet aftrekbaar zijn. Oude informatie op internet zegt soms iets anders.

Wat je nu doet

• Schrijf op welk beroep of welke opleiding je wilt laten erkennen. Dat bepaalt de standaard.
• Zoek via het Nationaal Kenniscentrum EVC een erkende aanbieder in jouw branche en vraag twee offertes met de totale prijs, inclusief registratie.
• Vraag je werkgever of sectorfonds vóór de intake of zij meebetalen.
• Reserveer tijd: reken op enkele maanden en een paar uur per week voor je portfolio.
• Controleer na afloop of je certificaat in het EVC-register staat.