Je cursus aftrekken in de aangifte kan niet meer: zo krijg je de kosten toch belastingvrij vergoed

Betaal je een cursus of opleiding zelf, dan kun je die kosten in je aangifte inkomstenbelasting niet meer aftrekken. De Belastingdienst is daar duidelijk over: met ingang van 2022 zijn studiekosten en andere scholingsuitgaven niet meer aftrekbaar. Er zijn wel twee routes waarlangs je cursus toch fiscaal voordelig uitvalt. Als werknemer kan je werkgever de kosten belastingvrij vergoeden. Als zzp'er trek je een zakelijke cursus af van je winst.

Wat er precies is afgeschaft

Tot en met 2021 kon je als particulier scholingsuitgaven aftrekken. Die aftrekpost bestaat niet meer. Het maakt niet uit of de cursus voor je huidige baan is of voor een nieuw beroep: zelf betaalde studiekosten verlagen je belasting niet.

Er is één uitzondering. Die geldt voor weinig mensen. Kreeg je vóór 1 juli 2015 een prestatiebeurs en is die niet omgezet in een gift omdat je het diploma niet op tijd haalde? Dan mag je bepaalde studiekosten van toen alsnog aftrekken. Voor een nieuwe cursus in 2026 heb je daar niets aan.

Route 1: je werkgever vergoedt belastingvrij

Voor werkgevers bestaat een gerichte vrijstelling in de werkkostenregeling. Vergoedt of betaalt je werkgever je cursus binnen die vrijstelling, dan betaal jij er geen loonbelasting over en telt het niet mee als loon. Voor je werkgever gaat het ook niet af van de vrije ruimte. Het Handboek Loonheffingen 2026 onderscheidt twee situaties.

Cursus voor je huidige werk

Vergoedingen voor het onderhouden en verbeteren van kennis en vaardigheden die je nodig hebt voor je werk zijn gericht vrijgesteld. Denk aan cursussen, congressen en vakliteratuur. Ook de inschrijving in een beroepsregister valt eronder, als het gaat om een wettelijk voorgeschreven registratie of een registratie die de beroepsgroep eist.

Opleiding voor een toekomstig beroep

Volg je een studie om je persoonlijk te ontwikkelen, zodat je later meer inkomen kunt verdienen? Ook dan mag je werkgever de kosten vrijgesteld vergoeden. Daarvoor gelden drie voorwaarden:

1. De studiekosten worden niet al door een ander vergoed.
2. De studie of opleiding is gericht op het vervullen van een beroep in de toekomst.
3. Je werkgever heeft de vergoeding gegeven of toegezegd vóór het einde van het kalenderjaar waarin je de kosten maakt.

Het gaat vooral om lesgeld, studieboeken en andere leermiddelen en reiskosten voor het lesbezoek. Een studeerkamer of de inrichting daarvan valt er niet onder. Ook de kosten van een procedure voor erkenning van verworven competenties (EVC) tellen als studiekosten die je werkgever vrijgesteld mag vergoeden. Meer over EVC lees je in ervaring laten erkennen.

Let op het verschil tussen vergoeding en beloning. Krijg je een bonus of premie omdat je je diploma haalt, dan is dat gewoon loon, ook als het bedrag gelijk is aan je studiekosten.

Terugbetalen als je vertrekt

Werkgevers spreken soms af dat je de vergoeding terugbetaalt als je stopt met de opleiding of snel vertrekt. Dat mag, de vrijstelling blijft dan gelden. Moet je bij ontslag terugbetalen, dan is dat voor jou geen negatief loon. Neemt een nieuwe werkgever die terugbetaling over in hetzelfde kalenderjaar, dan heeft dat geen gevolgen voor je loon- en inkomstenbelasting. Bij een overname in een later jaar gelden extra voorwaarden, zoals een toezegging in het jaar van terugbetaling. Bespreek dat vooraf met je nieuwe werkgever.

Scholingsbudget na je dienstverband

Sinds 1 januari 2021 geldt de vrijstelling ook voor scholing die je na je dienstverband vergoed krijgt. Heb je een scholingsbudget dat je na je vertrek nog mag gebruiken, dan kun je daarmee vrijgesteld een opleiding volgen, ook als je inmiddels zzp'er bent of bij een andere werkgever werkt. Dit geldt voor opleidingen gericht op het verwerven van inkomen, niet voor bijscholing in je oude functie.

Route 2: als zzp'er aftrekken van je winst

Voor ondernemers is de afschaffing van 2022 niet het hele verhaal. Studiekosten zijn aftrekbaar als ze zakelijk zijn, dus als je ze maakt in het belang van je onderneming. De Belastingdienst trekt daarbij een belangrijke grens: de kosten zijn alleen aftrekbaar als je ze maakt om bestaande vakkennis op peil te houden. Volg je een cursus om nieuwe kennis te verwerven, dan zijn de kosten niet aftrekbaar als zakelijke kosten.

Die grens is lastig te trekken, dat erkent de Belastingdienst zelf. Een bijscholing binnen het vak waarmee je nu je omzet haalt, past eerder in de aftrek dan een opleiding voor een heel ander beroep. Twijfel je, leg dan vast waarom de cursus voor je huidige werk nodig is en vraag advies aan een boekhouder.

Wat je nu doet

Ben je in loondienst, vraag je werkgever dan om de cursus te betalen of vooraf schriftelijk toe te zeggen dat die de kosten vergoedt, liefst in het jaar waarin je de kosten maakt. Vraag ook of er een terugbetalingsregeling geldt en hoe die precies werkt. Heb je nog een scholingsbudget bij een oud-werkgever staan, check dan of je het na je vertrek mag gebruiken. Werk je als zzp'er, bewaar dan facturen en noteer bij elke cursus welke bestaande vakkennis je ermee bijhoudt. Betaalt niemand mee, kijk dan of je sectorfonds iets vergoedt via O&O-fondsen.